احمد غزالى
21
مكاتبات خواجه احمد غزالى با عين القضات همدانى ( فارسى )
خاطر هم هست . تا قدم در ميدان تأويل و تفسير ننهد به دليرى و به اختيار ، نقشى ملايم روزگار و شكوك خود بر جرايد ازل ننهد . و تا پختگى بلا درك علمهم فى الساعة تصرف نكند ، پس چون داد اين حدود بر بساط عبوديت بدادى ؟ او بكرم خود دست گيرد و ازين حدود بيرون گذارد و بحقوق رساند . روش يكبارگى بر سر نظاره گردد ، كه همه جذبه بود . اينجا توانگرى بمتاع او بود نه بملك خود . و هذا سرّ . قادر بقدرت و عالم بعلم و حى بحيات و متكلم بكلام و مريد به ارادت . چون بر بساط يكى بود عدد نبود ، احد بود . وقت از اشكال روى بربندد . چون بازآيد اشكال از وقت روى بربندد . « بَيْنَهُما بَرْزَخٌ لا يَبْغِيانِ » ( 55 / 20 ) نيز روى اشكال نبيند . ايمانش در ذوق بود در جريدهء همت ، نه از روى علم و تمييز در جريدهء امكان خلقى . آن واسع الاكناف افتد و اين ضيق الاكناف 3 افتد . آن بميكائيل ازليت پيمايند و اين بميكائيل خلقيت . اين محدود الحدود بود در تناهى خلقيت و آن لا محدود و لا يتناهى بود ، كه قدرت
--> ( 43 ) - ننهد IP : ننهند M - - ( 44 ) - ( از « ملايم » به بعد در نسخههاى IP در ميان نامههاى ديگر آمده است ) - - شكوك M : شكوكى IP - - ( 44 ) - ننهد IP : ننهند M - - ( 45 ) - بلا درك M : بلادراك I بل ادراك P - - نكند : IP نكنند M - - حدود M : عدود IP - - ( 46 ) - بدادى IP : دادى M - - ( 47 ) روش M : + دوش PI - - بر سر M : برسد PI - - ( 48 ) - توانگرى M : توانگر IP - - سر M : سه و . PI - - ( 50 ) - وقت PI : رقت M - - ( 50 - 51 ) چون . . . بربندد PI : - M - - ( 51 ) - نيز روى : + روى M - - ( 53 ) - نبيند MI : نه چند P - - روى IP : - M - - ( 52 ) - امكان M : اسكان IP - - ( 53 ) - آن واسع M : واسع IP - - و اين . . . افتد IP : - M - - ( 54 - 55 ) محدود الحدود M : محمد دو حدود IP - - ( 55 ) - محدود و لا يتناهى : محدود لا يتناهى M محمد و لا يتناهى [ محمد و لا يتناهى P - -